मिर्झा गालिब
ओढ आणि हुरहूर · जाणीव
मिर्झा गालिब
Mirza Ghalib
एकाच वळणात इच्छा, उपरोध आणि अनिश्चितता सामावणारा उर्दू आणि फारसी कवी.
1797–1869 · भारतीय उर्दू आणि फारसी कवी
साहित्यविश्व
मिर्झा गालिब यांनी विरहाला उर्दू कवितेतील अत्यंत विचारप्रवर्तक अनुभव बनवले. त्यांच्या गझलांत इच्छा, हानी, अनिश्चितता आणि विनोद एकत्र राहतात: आशा आधार देते, पण असमाधानही टिकवते; प्रिय व्यक्ती जवळची असूनही अप्राप्य वाटू शकते.
त्यांची कविता श्रद्धा, ओळख आणि तृप्तीबद्दलच्या निश्चित कल्पनांना प्रश्न विचारते; निराशेतही तिचा विनोद टिकतो. नेमकी भाषा विरोधाभासांचा निकाल लावत नाही. एक शेर इच्छा रोमांचक आणि थकवणारी—दोन्ही बनवतो आणि सोपे उत्तर देण्याऐवजी वाचकाला त्या ताणातच ठेवतो.
निवडक वाचन · Flute & Forge चा भावानुवाद
Hazaron Khwahishen Aisi
गालिबांच्या गझलेवर आधारित Flute & Forge चा भावानुवाद वाचा; उर्दू मूळ मजकुराचा स्रोतही सोबत दिला आहे.
गझल जवळच्या शेरांत परस्परविरोधी भावना एकत्र ठेवते: इच्छा आणि विनोद, अभिमान आणि अवमान, प्रेम म्हणजे जीवन आणि एक प्रकारचं मरण. प्रत्येक शेर स्वतंत्र वळण म्हणून वाचा; पुन्हा येणारी यमकं त्यांना एका अस्वस्थ आवाजात गुंफतात.
हा गालिबांच्या गझलेवर आधारित संपादकीय भावानुवाद आहे; ओळीओळीचा शास्त्रीय अनुवाद नाही. गझलेचे शेर पाठभेदांसहही आढळतात.
Rekhta वर उर्दू मजकूर पाहाएक उतारा
“हजारो इच्छा अशा, प्रत्येक इच्छेने प्राण जावा.”Hazāroñ ḳhvāhisheñ · opening couplet of a ghazal in Dīvān-e Ghālib
या उताऱ्याकडे पाहण्याचा एक मार्ग
हा पहिल्या ओळीचा संपादकीय भावानुवाद आहे. गालिब इच्छा न संपणारी वाटचाल म्हणून पकडतात: एक इच्छा पूर्ण झाली तरी तिची जागा दुसरी घेऊ शकते; तृप्तीमुळे ओढ संपेलच असे नाही.
महत्त्वाच्या साहित्यकृती
गझल · दीवान-ए-गालिब
Hazāroñ ḳhvāhisheñ
इच्छांच्या अस्वस्थ विपुलतेवर आणि पूर्ण झालेल्या इच्छांच्या विचित्र अपुरेपणावरची गझल.
गझल · दीवान-ए-गालिब
Dil-e-Nādāñ Tujhe Huā Kyā Hai
गोंधळलेल्या मनाला प्रश्न विचारणारी गझल; प्रेम, वेदना आणि आत्मसमज यांतून जाणारी.
गझल · दीवान-ए-गालिब
Ye Na Thī Hamārī Qismat
निराशा आणि अप्राप्य मिलनाची कविता; गालिब यांच्या वैशिष्ट्यपूर्ण गुंतागुंतीतून व्यक्त झालेली.
विचार करण्यासारखा प्रश्न
ओढ कधी पूर्ण तृप्त होते, की इच्छा स्वतःलाच पुन्हा पुन्हा जन्म देते?
सोबत नेण्यासाठी एक प्रश्न
इच्छा पूर्ण झाली की ती शांत होते, की दुसरीसाठी जागा होते?
Flute & Forge Studio चा संपादकीय परिचय.